Bao bì phân hủy sinh học có phải làm EPR không?

[daibangxanh]

Nếu dùng bao bì “xanh” thì có được miễn EPR không hay vẫn phải thực hiện?

 

[Andy Luu]

KHÔNG ĐƯỢC MIỄN TỰ ĐỘNG. Việc bạn dùng bao bì gắn mác “xanh” hay “thân thiện môi trường” chỉ được miễn hoặc giảm trách nhiệm EPR nếu đáp ứng đúng các tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt được Bộ Tài nguyên và Môi trường công nhận.
Cụ thể, quy định pháp luật chia bao bì "xanh" thành 2 nhóm xử lý khác nhau:

1. Nhóm được MIỄN HOÀN TOÀN trách nhiệm EPR​

Theo quy định tại Phụ lục XXII của Nghị định 08/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ được loại trừ hoàn toàn khỏi danh mục đóng phí tái chế EPR khi sử dụng:

• Bao bì nhựa phân hủy sinh học hoàn toàn (Biodegradable) VÀ bắt buộc phải được cấp chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam (Vietnam Eco-label).

⚠️ Điều kiện kiên quyết: Nếu bao bì của bạn có khả năng phân hủy sinh học 100% đạt chuẩn quốc tế (như chứng nhận OK Compost của châu Âu) nhưng chưa làm thủ tục cấp Nhãn sinh thái Việt Nam, cơ quan quản lý vẫn tính đó là nhựa thông thường và doanh nghiệp vẫn phải đóng phí EPR.

2. Nhóm KHÔNG ĐƯỢC MIỄN nhưng được GIẢM SÂU chi phí EPR​

Nếu doanh nghiệp chuyển sang các loại bao bì thân thiện môi trường khác như giấy, thủy tinh, hoặc nhựa tái chế, bạn vẫn phải làm EPR nhưng số tiền phải nộp hoặc gánh nặng thu gom sẽ giảm đi rất nhiều:

• Bao bì giấy (Carton, hộp giấy): Vẫn thuộc danh mục EPR nhưng có Định mức chi phí tái chế (Fs) thấp nhất trong các loại vật liệu vì mảng này có thị trường thu gom tự phát tốt, dễ tái chế.
• Bao bì đơn vật liệu (Mono-material): Thay vì dùng màng nhựa phức tạp (nhiều lớp đan xen cực kỳ khó tái chế và chịu phí cao), việc chuyển sang nhựa đơn lớp (chỉ dùng PE hoặc PP) giúp giảm đáng kể hệ số tính phí EPR.
• Bao bì sử dụng nhựa tái chế (rPET, rPP): Giúp doanh nghiệp dễ dàng thiết lập chuỗi tuần hoàn, tự tổ chức thu gom tái chế để bù trừ vào hạn ngạch EPR thay vì phải nộp tiền mặt vào Quỹ.

3. Cảnh báo "Bẫy xanh tự phong" (Greenwashing) khi khai báo EPR​

Nhiều doanh nghiệp hiện nay mua các loại túi được quảng cáo là "túi sinh học", "túi tự hủy" nhưng thực chất là nhựa phân rã oxo (Oxo-degradable) — bản chất là nhựa truyền thống pha thêm phụ gia để mủn ra thành hạt vi nhựa nhanh hơn dưới ánh nắng.

• Về mặt pháp lý: Loại nhựa này không những không được miễn EPR, mà còn nằm trong diện bị siết chặt quản lý và tiến tới dừng lưu hành tại các siêu thị, trung tâm thương mại.

 

[bohole]

Không được miễn hoàn toàn, doanh nghiệp dùng bao bì "xanh" vẫn phải thực hiện nghĩa vụ EPR theo quy định.
Pháp luật hiện hành chỉ quy định các trường hợp được miễn đóng góp/tái chế đối với bao bì phân hủy sinh học hoàn toàn được cấp chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam. Đối với các loại bao bì "xanh" thông thường khác như bao bì nhựa tái chế (rPET), giấy, nhôm hay thủy tinh, doanh nghiệp vẫn bắt buộc phải kê khai sản lượng và thực hiện nghĩa vụ EPR như bình thường.
Tuy nhiên, việc dùng bao bì "xanh" sẽ mang lại lợi thế tài chính rất lớn cho doanh nghiệp qua cơ chế hệ số điều chỉnh F:

• Chi phí rẻ hơn nếu nộp tiền: Đối với bao bì có thiết kế thân thiện, dễ tái chế hoặc sử dụng vật liệu tái chế, hệ số F sẽ thấp hơn (ví dụ: F của nhựa rPET thấp hơn nhựa nguyên sinh), giúp số tiền đóng vào Quỹ Bảo vệ môi trường giảm đi đáng kể.
• Tự tổ chức tái chế dễ dàng hơn: Bao bì dễ tái chế giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí khi tự thu gom hoặc thuê bên thứ ba xử lý, dễ dàng đạt tỷ lệ hoàn thành nghĩa vụ hơn so với các loại bao bì nhựa phức hợp khó tái chế.