Ứng dụng Gom Rác GRAC

ISO 9001 ISO 9000 không chỉ là chứng chỉ

#1
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Từ năm 1996, sau khi doanh nghiệp đầu tiên được cấp chứng chỉ ISO 9000, đến nay cả nước đã có khoảng 1.200 DN, tổ chức được cấp chứng chỉ này và khoảng 50 DN được cấp chứng chỉ ISO 14000. Hiện tại, đại đa số các DN tại Việt Nam đã nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc xây dựng, áp dụng và nhận chứng chỉ ISO 9000.


Ðây là nền tảng cơ bản để từ đó tạo tiền đề cho DN dễ dàng hội nhập, phát triển và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, cũng còn những hạn chế và vướng mắc...

Trong giai đoạn đầu, khi ISO 9000 mới vào Việt Nam, chủ yếu là các DN, liên doanh hay DN 100% vốn nước ngoài áp dụng và được chứng nhận. Ðến nay tỷ lệ này đã nghiêng về các DN 100% vốn trong nước.

Tác động tích cực của chứng chỉ ISO

Do nhu cầu hội nhập, các DN không những phải quan tâm đến ISO 9000 mà còn phải quan tâm đến việc áp dụng và được chứng nhận phù hợp với các tiêu chuẩn khác như: ISO 14000 về quản lý môi trường; SA 8000 tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội đối với các DN sản xuất giày dép, dệt may; OH&S 18000 tiêu chuẩn về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp; chứng nhận và cấp dấu chất lượng sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế.

Ðặc biệt, đối với các DN sắp tới muốn xuất khẩu vào thị trường EU thì sản phẩm phải được chứng nhận nhãn môi trường để khẳng định sản phẩm trong quá trình sản xuất, sủ dụng và huỷ bỏ không gây tác hại đến môi trường và cộng đồng.

Phần lớn các DN đã nhận biết được nội dung cơ bản của các tiêu chuẩn cần phải áp dụng như ISO9000, HACCP, GMP, SA8000 và tiêu chuẩn cho sản phẩm cụ thể, những thuận lợi, cũng như khó khăn và lợi ích của việc xây dựng, áp dụng và được chứng nhận phù hợp theo các tiêu chuẩn này. Các DN đã nhận thức được áp dụng tiêu chuẩn là cần thiết, cấp bách, mang lại lợi ích cho chính bản thân họ và tự nguyện tham gia xây dựng, áp dụng và xin được chứng nhận.

Các cơ quan Nhà nước, các cấp chính quyền ở các địa phương như Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng và nhiều tỉnh thành khác trên cả nước rất quan tâm đầu tư, hỗ trợ kinh phí cho công tác xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn. Ðặc biệt tiêu chuẩn ISO9000 nhằm tạo tiền đề và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hoá, dịch vụ của địa phương mình, đồng thời hỗ trợ, động viên các cơ quan hành chính, công quyền xây dựng và áp dụng ISO9000 - một trong những công cụ tốt để thực hiện và hỗ trợ công tác cải cách hành chính. Công tác xây dựng, áp dụng và chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn tại VN thời gian qua đã có một bước tiến dài.

Trước đây, các hoạt động này hoàn toàn phụ thuộc vào các chuyên gia nước ngoài hay các tổ chức nước ngoài. Ðến nay đã "nội địa hoá" đội ngũ chuyên gia tư vấn và chuyên gia đánh giá, VN cũng có tổ chức chứng nhận trong nước được công nhận quốc tế.

Tồn tại những nhầm lẫn về nhận thức

Trước hết là sự nhầm lẫn giữa chứng nhận ISO 9000 với chứng nhận chất lượng sản phẩm, coi chứng nhận ISO 9000 là chứng nhận chất lượng sản phẩm. Ðây là một sự hiểu nhầm tương đối phổ biến xẩy ra không những ở Việt Nam, mà ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Vì vậy, tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế ISO thường khuyến cáo các quốc gia cần phải làm rõ để tránh sự lạm dụng vô tình hay hữu ý.

Chứng nhận chất lượng sản phẩm và chứng nhận ISO 9000 là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau, không thể thay thế cho nhau. Nó chỉ có giá trị yểm trợ lẫn nhau vì một cái liên quan trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, trong khi đó một cái liên quan đến công tác quản lý để làm ra những sản phẩm có chất lượng theo ý muốn nào đó.

Thứ hai, còn sự nhầm lẫn giữa giá trị của chứng chỉ với giá trị của hệ thống quản lý được chứng nhận, coi mục tiêu được chứng chỉ là trọng yếu. Khi DN xây dựng và áp dụng thành công theo một tiêu chuẩn nào đó, thì họ được chứng nhận. Bản thân giấy chứng nhận đó có một giá trị nhất định như là bằng chứng cho việc quảng cáo, quảng bá hay tham gia đấu thầu; bằng chứng cho việc phá bỏ hàng rào kỹ thuật trong thương mại. Bên cạnh đó, nó còn có một ý nghĩa hết sức quan trọng mà đôi khi các DN không biết sủ dụng như một công cụ quản lý tiên tiến để thực sự cải tiến, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh và giảm giá thành sản phẩm.

Do hiểu nhầm hoặc nhận thức sai như trên, một số DN đã đặt ra mục tiêu chính là có chứng chỉ, không coi trọng xây dựng hệ thống quản lý dẫn đến không thực sự nâng cao được chất lượng, sức cạnh tranh của mình. Ðội ngũ tư vấn xây dựng áp dụng tiêu chuẩn chưa thực sự mạnh để có thể gọi là một đội ngũ tư vấn như tư vấn ở các ngành khác. Nó còn non yếu nhiều về chuyên môn, nghiệp vụ và bị phân tán mạnh vì đội ngũ bị phân tách theo cơ chế thị trường trong lĩnh vực này.

Những bất cập cần sớm khắc phục

Nhiều tổ chức tư vấn, cán bộ tư vấn quá ít về số lượng, kém về chuyên môn và kinh nghiệm thì quá non trẻ. Do đó chất lượng tư vấn bị yếu đi rất nhiều, đặc biệt đối với doanh nghiệp không nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống. Ðội ngũ chứng nhận ở Việt Nam đã phát triển khá mạnh, nhưng cũng mắc phải một số khiếm khuyết mà ở các nước khác cũng thường mắc phải như đội ngũ chuyên gia còn thiếu kinh nghiệm thực tế sản xuất, khi tiến hành đánh giá còn thiếu công bằng, thiếu code, làm hồ sơ mang tên người khác...

Bên cạnh đó, tổ chức chứng nhận nước ngoài hầu như chưa quan tâm đến vấn đề tổ chức, phát triển lâu dài tại Việt Nam, thường gộp giữa bộ phận tư vấn với bộ phận chứng nhận, gây hiểu nhầm giá trị chứng chỉ với giá trị hệ thống. Kết quả chứng nhận do tác động của tư vấn và thị trường cũng bị ảnh hưởng và chất lượng không cao. Một yếu tố không kém phần quan trọng, hành lang pháp lý để quản lý các hoạt động này vẫn còn trên quá trình xây dựng, chưa được hoàn thiện.
 

vinacontrol

New Member
#2
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Tôi rất ngán mỗi lần đi tư vấn cho khách hàng có nhu cầu chứng nhận các hệ thống quản lý họ lại chê mắc rồi lại chê thời gian làm lâu. Khách hàng giờ họ chỉ muốn kinh tế và chứng chỉ, chẳng quan tâm tới chất lượng.
 
Top