Ứng dụng Gom Rác GRAC

Kinh hoàng… làng tranh Đông Hồ

#1
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Xã Song Hồ (Thuận Thành - Bắc Ninh) từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, thì nay lại được nhiều người biết đến với việc gây ô nhiễm môi trường. Hơn 80% hộ dân trong xã sống bằng nghề làm hàng mã. Hằng ngày thải ra môi trường hàng ngàn mét khối nước thải chứa phẩm màu. Tuy nhiên, chính quyền xã lại tỏ ra bất lực trong việc tìm ra giải pháp để bảo vệ môi trường.

Ô nhiễm đánh làng tranh

Nhiều năm nay cuộc sống làng Đông Hồ đổi thay là do nghề làm hàng mã. Nhưng trong thời buổi kinh tế thị trường, người dân chỉ muốn làm sao sản xuất được nhiều hàng mà quên đi việc bảo vệ môi trường. Chính vì vậy khi đời sống người dân làng Đông Hồ càng khá giả thì họ lại đứng trước mối lo ô nhiễm môi trường.

Có mặt tại làng tranh Đông Hồ, ngoài nỗi buồn về sự mai một của làng tranh cổ nổi tiếng, thì nay chúng tôi lại càng buồn hơn bởi vấn nạn ô nhiễm môi trường. Hầu hết các con kênh, ruộng đồng ở đây đều bị ô nhiễm nặng bởi phẩm màu được thải ra từ quá trình sản xuất hàng mã.


Nước bị ô nhiễm nặng

Nước kênh có màu xanh đỏ, bốc mùi hôi thồi nồng nặc khiến người qua đường ai cũng phải bịt mũi hoặc đeo khẩu trang. Thấy chúng tôi có vẻ ngạc nhiên và thắc mắc bởi những dòng kênh xanh đỏ, chị Nguyễn Mai ngán ngẩm: “Ngày nào cũng vậy, nhất là vào những ngày nắng nóng, các con kênh ở đây bốc mùi rất khó chịu không thể thở nổi”.

Chị Mai cũng cho chúng tôi biết, vài năm trước khi hệ thống thoát nước của cả làng còn hoạt động thì ô nhiễm còn đỡ vì phẩm màu chảy ra sông nhưng thời gian gần đây do kênh mương không được nạo vét, phẩm màu ứ lại nên ô nhiễm càng nặng nề hơn. Khổ nhất vào những ngày mưa to, trong làng chỗ nào cũng ngập phẩm màu. Đi ra đường phải lội trên những con đường đầy hóa chất, loang lổ phẩm màu.

Khảo sát thực tế tại các cơ sở sản xuất hàng mã ở nơi đây cho thấy, hầu hết cơ sở nào cũng “góp phần” gây ô nhiễm môi trường. Toàn làng Đông Hồ có trên 200 hộ tham gia sản xuất hàng mã, trong khi đó hầu hết các hộ đều thải trực tiếp phẩm màu ra môi trường sống.

Có mặt tại một cơ sở sản xuất hàng mã tại làng tranh Đông Hồ, chúng tôi “giật mình” khi tận mắt chứng kiến các công đoạn sản xuất. Trong một chậu nước to người ta trộn vào đó đủ các loại phẩm màu, sau đó khuấy đều rồi quét lên những tờ giấy. Phẩm màu còn thừa và nước thải được bà con đổ ra cống.

Theo anh Vinh, chủ cơ sở này thì trong làng có những cơ sở hằng ngày thải ra hàng chục mét khối nước thải. Như vậy, mỗi ngày hơn 200 hộ làm nghề ở Đông Hồ thải ra môi trường không dưới 1.000m3 nước thải chứa phẩm màu. Nguy hiểm hơn, những hóa chất độc hại chảy trực tiếp ra ruộng đồng khiến hoa màu, cây trái bị nhiễm hóa chất, đe dọa sức khỏe người dân.

Theo kết quả xét nghiệm mới nhất tại làng Đông Hồ cho thấy nước thải của Đông Hồ nhiễm quá nhiều các thành phần hóa chất. Trong đó nhiều nhất là các chất như N2CO3, CH3COOH, H2S, Na2S. Tất cả các thành phần này đã nhiễm xuống nguồn nước mà nguyên chính cũng chỉ do quá trình sản xuất hàng mã, đặc biệt là khâu tẩy và nhuộm giấy bằng phẩm màu.

Bất lực trước ô nhiễm?

Trao đổi với chúng tôi, một cán bộ trạm y tế của địa phương cho biết: “Thời gian gần đây, làng Đông Hồ liên tục có người mắc các bệnh về đường hô hấp, mắt, viêm mũi, viêm xoang… Nguy hiểm hơn vài năm gần đây, các trường hợp mắc bệnh và tử vong do ung thư ở đây ngày càng cao”.

Nhiều du khách khi đến làng Đông Hồ đã tỏ ra thất vọng không chỉ bởi dòng tranh cổ bị mai một mà họ thất vọng bởi tình trạng ô nhiễm môi trường ở làng du lịch này đã đến mức báo động. Trong khi đó chính quyền địa phương lại chưa có biện pháp gì can thiệp…

Bác Nguyễn Huy Hoàng, một du khách từ Hà Nội, chỉ tay vào con kênh “đỏ” do hóa chất phẩm màu, ngao ngán: “Đến thăm làng tranh Đông Hồ, tôi thấy buồn vì ở đây chỗ nào cũng ô nhiễm, loang lổ phẩm màu”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Như Điều, Chủ tịch UBND xã Song Hồ, cho biết: “Chính quyền xã đã biết việc ô nhiễm ở làng Đông Hồ đã đến mức báo động. Nhiều giải pháp cho vấn đề môi trường ở Đông Hồ được đưa ra như: Tuyên truyền vận động người dân phải giữ gìn vệ sinh môi trường trong quá trình sản xuất, khơi thông cống rãnh… Đồng thời xã cũng đã đưa ra các biện pháp xử lý với những hộ cố tình xả nước ra môi trường. Thế nhưng, nhiều năm qua xã chưa xử lý được hộ nào vì không “bắt tận tay, day tận trán”.

Thiết nghĩ, làng tranh Đông Hồ là nét đẹp văn hóa độc đáo của dân tộc, bên cạnh các chính sách phục hồi làng tranh cổ, các cấp chính quyền và cơ quan chức năng cần có biện pháp để bảo vệ môi trường như cải tạo nạo vét kênh mương, xử phạt các trường hợp hộ sản xuất cố tình vi phạm. Như vậy vừa đảm bảo cảnh quan cho làng tranh Đông Hồ trong con mắt du khách thập phương lại vừa bảo đảm cho sức khỏe người dân Đông Hồ.
 
#2
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
ở Bắc Ninh hiện giờ đang có rất nhiều làng nghề sản xuất. Mỗi làng nghề sản xuất một loại mặt hàng riêng và do đó thành phần nước thải cũng tương tự nhau. Do hầu hết công nghệ cũ kỹ, vốn đầu tư nhỏ lẻ nên người ta không thể tự kiểm soát và xử lý nước thải do mình thải ra được. Nước thải đó phải được tập trung ở một nơi bằng hệ thống các cống nước thải để xử toàn bộ và triệt để. Để giải quyết được vấn đề này cần một chi phí rất lớn và phải có sự hỗ trợ của nhà nước, đặc biệt là lựa chọn công nghệ trong xử lý nước thải ở đây.
Chính quyền xã cũng chỉ quản lý một phần hành chính sự hoạt động của các làng nghề này chứ làm sao đủ trách nhiệm và quyền hạn để quản lý và xử lý các vi phạm về vấn đề môi trường được, trong khi chuyên môn về môi trường chưa cao.
Đã có rất nhiều hội nghị về vấn đề ô nhiễm môi trường các làng nghề ở Bắc Ninh, nhưng mà vấn đề lựa chọn công nghệ để xử lý đạt hiệu quả cao với kinh phí hợp lý thì vẫn chưa giải quyết được.
 
Top