NHỮNG BẤT CẬP TRONG LUẬT MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

Hotline: 1800 1522

Ứng dụng tiện ích

App yeumoitruong.vn

App Store Google Play

App Gom Rác GRAC

App Store Google Play

Chia sẻ trang

le thanh ly

Cây ăn trái
Bài viết
91
An toàn hóa chất | an toàn lao động | Sự cố tràn dầu | Bộ ứng cứu tràn đổ 25L
(VEN) - Theo thống kê của Thanh tra Tổng cục Môi trường, năm 2009, lượng văn bản về lĩnh vực môi trường được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hoặc ban hành mới chiếm khoảng 40% tổng số các văn bản thuộc 7 lĩnh vực quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

So với các nước phát triển, lĩnh vực bảo vệ môi trường ở Việt Nam còn khá mới và chỉ được đặc biệt quan tâm trong khoảng 5 năm trở lại đây do yêu cầu quản lý môi trường trong điều kiện kinh tế xã hội phát triển nóng. Vì vậy, ý thức chấp hành pháp luật môi trường trong các DN và người dân còn hạn chế. Việc xử lý hành chính đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường còn chưa kiên quyết và triệt để, chưa có vụ xử lý hình sự nào được thực hiện đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường.
Kinh nghiệm của Nhật Bản
Về vấn đề giải quyết tranh chấp môi trường, tại Hội thảo thực thi luật và chính sách bảo vệ môi trường do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức tại TP.HCM sáng 12/3, ông Tatsuro Utsugi - Trưởng phòng Kế hoạch và luật pháp, Uỷ ban Điều phối tranh chấp môi trường Nhật Bản cho rằng, giữa thập kỷ 1950 đến đầu thập kỷ 1970, Nhật Bản tăng trưởng kinh tế cao và ô nhiễm môi trường cũng diễn ra với tốc độ chóng mặt do sự phát triển nhanh của ngành công nghiệp nặng và công nghiệp hoá học. Các DN và người dân thiếu kiến thức về khoa học và công nghệ để xác định những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường do chất độc hại trong khói và nước thải. Thực trạng này đã gây ra ô nhiễm trên diện rộng đi kèm với những thiệt hại nghiêm trọng về sức khoẻ con người. Thế nhưng khi đòi bồi thường thiệt hại, việc xác minh nguyên nhân là rất khó khăn đối với các nạn nhân vì họ phải đưa ra được những bằng chứng thật cụ thể. Hiện nay, Nhật Bản đã có khung pháp lý rất đầy đủ về quản lý môi trường và cơ cấu quản trị tổng hợp để thi hành những luật này. Hiện nay, các tổ chức giải quyết tranh chấp môi trường trực tiếp của Nhật Bản là Uỷ ban điều phối tranh chấp môi trường (EDCC) thuộc Chính phủ và các Uỷ ban kiểm tra tình trạng ô nhiễm cấp tỉnh (PPECs).
Trao đổi kinh nghiệm trong việc sửa đổi và thực thi luật để đối phó với hành động chôn lấp rác thải bất hợp pháp tại Nhật Bản, ông Matsuzawa Yutaka - chuyên gia của JICA cho rằng, nguyên nhân chính của những vi phạm này là việc thiếu trách nhiệm xã hội và nhận thức yếu kém của các cơ sở công nghiệp và các công ty quản lý chất thải (WMC) đối với công tác bảo vệ môi trường. Vì mục tiêu lợi nhuận, các cơ sở này không muốn trả chi phí cho việc xử lý rác thải nên họ đã thực hiện việc chôn lấp rác bất hợp pháp. Trước tình hình này, các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản đã ban hành và sửa đổi các quy định về chi phí hợp lý xử lý rác thải, trách nhiệm đối với ô nhiễm môi trường, tiêu chuẩn kỹ thuật, xử phạt hành chính và xử phạt hình sự đối với các trường hợp vi phạm như thu hồi giấy phép kinh doanh, tịch thu số tiền thu được do phạm tội, phạt tiền nặng đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm và thậm chí là phạt tù. Tiêu biểu là vụ chôn lấp bất hợp pháp tại Công ty Gifu năm 2005, công ty bị phạt 100 triệu yên, chủ tịch công ty bị phạt 10 triệu yên và 4,5 năm tù giam. Hoặc vụ chôn lấp bất hợp pháp của Công ty Aomori-Iwate vào năm 2001, công ty bị phạt 20 triệu yên, chủ tịch công ty bị phạt 10 triệu yên và 2,5 năm tù giam…
Còn nhiều bất cập
Theo TS. Hoàng Danh Sơn - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách và pháp chế - Tổng cục Môi trường, hệ thống pháp luật và chính sách về bảo vệ môi trường của Việt Nam còn thiếu, chưa cụ thể, nhiều văn bản sau một thời gian áp dụng đã không còn phù hợp với thực tế, bộc lộ những bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Cũng theo ông Sơn, thực trạng ô nhiễm môi trường tại các khu đô thị, khu công nghiệp, làng nghề hiện nay cho thấy công tác bảo vệ môi trường của nước ta còn chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc xử lý hành chính đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường còn chưa kiên quyết và triệt để, các biện pháp khắc phục môi trường, trả lại tình trạng ban đầu trước khi bị ô nhiễm không được chấp hành nghiêm. Chưa có vụ xử lý hình sự nào được thực hiện đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường. Bộ máy điều tra, truy tố, xét xử đối với các hành vi gây ô nhiễm ở mức là tội phạm hình sự hầu như chưa được khởi động trong thực tế.
Về thi hành pháp luật bảo vệ môi trường, ông Hoàng Văn Vy - Thanh tra Tổng cục môi trường cho rằng, công tác thanh tra đã giúp cơ quan có thẩm quyền có căn cứ áp dụng các công cụ có tính cưỡng chế cao như xử phạt bằng tiền hoặc phát hiện vi phạm và yêu cầu chấm dứt các vi phạm, đình chỉ hành vi xả thải gây ô nhiễm môi trường, cấm hoạt động, buộc di rời các cơ sở đến khu vực xa khu dân cư, phù hợp với sức chịu tải của môi trường. Điển hình là vụ việc xử lý đối với Công ty Vedan Việt Nam tại Đồng Nai, Công ty Miwon tại Phú Thọ, Công ty Huyndai Vinashin tại Khánh Hoà...
Tuy nhiên, việc triển khai Luật Bảo vệ môi trường hiện nay còn rất nhiều khó khăn như lực lượng thanh tra chuyên ngành còn quá mỏng (1 thanh tra môi trường quản lý 1.400 DN). Một số chủ DN chưa thấy được trách nhiệm bảo vệ môi trường của cá nhân và DN mình đối với cộng đồng nên trốn tránh trách nhiệm xử lý chất thải hoặc không nghiêm túc triển khai các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường trong quá trình hoạt động.
Ngoài ra, theo ông Vy, việc xử lý hình sự về tội phạm môi trường còn gặp nhiều khó khăn như: Luật hình sự quy định chỉ xử lý hình sự (đưa ra toà) đối
 
scroll-topTop