Ứng dụng Gom Rác GRAC

Những hiện tượng tự nhiên

#1
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Vòi rồng, sự thịnh nộ của thiên nhiên

Một vùng mây xoáy khổng lồ trên bầu trời xám xịt vươn dài chiếc vòi hút ngoằn ngoèo xuống mặt đất. Nó có thể xé toang chiếc ô tô tải 10 tấn, bê một toà nhà 5 tầng từ chân lên đỉnh núi, và chỉ trong nháy mắt đã ném văng một toa tàu hoả đi xa khoảng 2 cây số… “Hung thần” đó chính là vòi rồng.

Vòi rồng là hiện tượng một luồng không khí lớn xoáy tròn mở rộng ra từ một đám mây dông xuống tới mặt đất. Đường kính của vòi rồng có thể thay đổi từ vài chục mét đến 2 km, trung bình khoảng 50 m.

Vòi rồng hình thành ở bán cầu bắc thường tạo ra gió xoáy ngược chiều kim đồng hồ, xung quanh một tâm có áp suất không khí cực kỳ thấp. Ở bán cầu nam, gió hình thành từ vòi rồng đi theo chiều kim đồng hồ. Vận tốc gió tốc đa có thể tới 120-500 km/h.

Phần lớn vòi rồng được hình thành từ một dạng mây dông đặc biệt, gọi là mây dông tích điện. Một đám mây dông tích điện có thể kéo dài trong vài giờ, xoáy tròn trong vùng có đường kính từ 10-16 km, chu du hàng trăm dặm và sinh ra một số “ống hút” khổng lồ như vậy.

Các nhà khoa học cho rằng vòi rồng hình thành giữa một vùng có luồng khí nóng đi lên và một vùng có luồng khí lạnh đi xuống. Bước đầu tiên là quá trình tương tác giữa những cơn dông hướng lên trên và gió. Cơn dông này là một luồng khí nóng ẩm, được nâng lên khỏi mặt đất trong quá trình hình thành bão. Sự tương tác khiến cho tầng khí nóng đi lên xoay tròn trong không trung. Giai đoạn hai là sự phát triển của dòng khí lạnh di chuyển theo hướng đi xuống mặt đất ở phía kia của cơn bão. Tốc độ dòng khí đi xuống có thể vượt quá 160 km/h. Vòi rồng loại yếu hơn có thể được tạo ra ngoài biển. Chúng thường xuất hiện trong các vùng nước nhiệt đới.

Việc đo tốc độ gió của vòi rồng một cách trực tiếp là vô cùng khó khăn, bởi nó có thể phá huỷ nhiều thứ xuất hiện trên đường đi. Năm 1971, ông Theodore Fujita, một nhà khí tượng thuộc đại học Chicago đã chế tạo ra một hệ thống phân biệt cấp độ của vòi rồng dựa trên việc đo tác hại của nó đối với những công trình nhân tạo. Thiết bị được gọi là cân F. Độ mạnh của vòi rồng tăng dần từ F0-F5. Vòi rồng yếu nhất (F0) có thể phá huỷ ống khói và các biển hiệu, trong khi ở cấp mạnh nhất (F5) chúng có thể thổi bay những căn nhà khỏi móng.

Mỹ là nơi có số lượng vòi rồng trung bình mỗi năm cao nhất thế giới, khoảng 800 cơn. Australia xếp thứ hai. Vòi rồng cũng xảy ra ở nhiều nước như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Anh và Đức.

Trận lốc xoáy vòi rồng tồi tệ nhất ở Mỹ xảy ra ngày 18/3/1925. Cùng một lúc 7 vòi rồng đã xuất hiện ở 3 bang Illinois, Misrousi, Indiana làm 740 người thiệt mạng và phá huỷ nhiều cấu trúc hạ tầng. Một thảm hoạ vòi rồng khác cũng đáng nhớ không kém xảy ra vào 3/4/1974, nó là tập hợp của 148 vòi rồng nhỏ, giết chết 315 người từ bắc Alabama đến bang Ochio.

Trong thời gian diễn ra vòi rồng, mọi người phải ngay lập tức tìm nơi trú ẩn trong một tầng hầm hay nơi kín đáo của toà nhà như phòng họp, phòng tắm… Tuyệt đối tránh trú ẩn trong xe hơi và nhà di động bởi chúng có thể bị thổi bay bất cứ lúc nào. Không nên ở trong những nhà lớn có mái rộng như thính phòng, hay siêu thị là những nơi dễ bị sụp đổ. Nếu đang ở ngoài đường, bạn nên chui xuống một cái rãnh hay mương sâu và che đầu cẩn thận để khỏi bị thương do đất đá rơi xuống.
Bích Hạnh (theo Encarta).
 
#2
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Làm gì khi xảy ra động đất

Khi ở trong nhà:

- Không để những vật nặng, dễ vỡ ở trên cao.

- Khi có động đất, tìm những nơi chắc chắn có khung bao bọc như gầm bàn, khung cửa ra vào, khung tủ để ẩn nấp. Chú ý bảo vệ vùng đầu bằng những vật dụng sẵn có như chăn, gối hay lấy tay che đầu… vì đây là nơi gây tử vong nhanh nhất nếu bị tổn thương. Tránh xa những nơi nguy hiểm: gần cửa sổ, cửa kính, gương và các vật treo trên tường kệ, tủ, các đồ đạc lớn, cao dễ đổ, khu vực nhà bếp…

- Định vị trí những người thân trong nhà để khi nguy hiểm, có thể cứu hộ nhanh chóng.

- Định hình các vị trí trong nhà và lối thoát hiểm nếu có. Cần chuẩn bị đèn pin ở nơi thích hợp để phòng khi trời tối có thể sử dụng và xác định chỗ đi lại. Chuẩn bị một radio nhỏ để nghe hướng dẫn thông tin cần thiết.

- Thường động đất dẫn đến cháy, nổ do chập điện, nổ bình gas… nên cần chú ý tránh xa những nơi này.

- Bình tĩnh, không hốt hoảng. Thực tế cho thấy thiệt hại nhiều khi do hốt hoảng, chen lấn lên nhau, hoặc do tường đổ, đồ đạc đè khi di chuyển.

- Động đất thường kèm theo dư chấn. Những dư chấn thường không lớn nhưng cũng có thể gây tác hại. Cần chủ động biết để không hoảng sợ.

Khi ở ngoài đường

- Nếu đang di chuyển, phải dừng lại ngay và tìm chỗ trú thích hợp.

- Tránh xa những nơi có nhà cao tầng, cây cối, cột điện, cầu cống, máy phát điện, hệ thống gas… Chỉ trú ở nơi trống, quang.

(Theo Thanh Niên, 1/3).
 

daibangxanh

Well-Known Member
#3
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

El Nino là hiện tượng trái ngược với La Nina (tiếng Tây Ban Nha: El Niño và La Niña), là một trong những hiện tượng thời tiết bất thường gây thảm họa cho con người từ hơn 5000 năm nay. Ngày nay, hiện tượng El Nino xuất hiện thường xuyên hơn và sức tàn phá của nó cũng mãnh liệt hơn.

Tên gọi

El Niño trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "đứa trẻ", chỉ đến Chúa hài đồng. Cứ trung bình 4-6 năm, ngư dân vùng biển tại Peru phát hiện ra nước biển ấm dần lên vào mùa đông, khoảng vài tuần trước Lễ Giáng Sinh. Đây chính là một nghịch lý, nhưng nó vẫn tồn tại có chu kì và kéo theo hiện tượng hơi nước ở biển bốc lên nhiều hơn, tạo ra những cơn mưa như thác đổ. Và ngư dân đã gọi hiện tượng này là El Niño để đánh dấu thời điểm xuất phát của nó là gần Giáng Sinh.

Trong khí tượng học người ta còn gọi hiện tượng El Nino là Dao động phương Nam (Southern oscillation).

Tác động

Mưa bão, lụt lội, đó là các hiện tượng dễ thấy nhất của El Nino. Lý do là dòng nước ấm ở phía đông Thái Bình Dương chạy dọc theo các nước Chile, Peru... đã đẩy vào không khí một lượng hơi nước rất lớn. Hậu quả là các quốc gia ở Nam Mỹ phải hứng chịu một lượng mưa bất thường, có khi lượng mưa lên đến 15 cm mỗi ngày. Điều bất ngờ là những cơn gió ở Thái Bình Dương tự dưng đổi hướng vào thời điểm có El Nino. Chúng thổi ngược về phía đông thay vì phía tây như thời tiết mỗi năm. Những cơn gió này có khả năng đưa mây vượt qua Nam Mỹ, đến tận Romania, Bulgaria, hoặc bờ biển Đen của Nga. Như vậy, một vùng rộng lớn của tây bán cầu bị El Nino khống chế. Năm 1997, toàn vùng này bị thiệt hại ước tính 96 tỷ USD do mưa bão, lũ lụt từ El Nino gây ra. Ngược lai, hiện tượng khô hạn lại xảy ra trên các quốc gia thuộc đông bán cầu. Do mây tập trung vào một khu vực có mật độ quá cao, do đó, phần còn lại của thế giới phải hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng. Các nước thường xuyên chịu ảnh hưởng khô hạn do El Nino gây ra có thể kể: Úc, Philippines, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam... Đợt hạn hán gần đây nhất ở Úc đã làm hàng triệu con kangaroo, cừu, bò... chết vì khát. Bang New South Wales suốt chín tháng không có mưa, hồ nước ngọt Hinze (bang Queensland) cạn kiệt. Tại Thái Lan, hơn một triệu gia đình bị thiếu nước trầm trọng.

Nguyên nhân

El Nino không phải là hiện tượng do con người tạo ra, mà chính là thiên nhiên. Vì sao lại xuất hiện dòng nước ấm đột ngột ở phía đông Thái Bình Dương để khởi đầu hiện tượng El Nino? Một trong những nguyên nhân lớn gây ra hiện tượng El Nino là sự thay đổi hướng gió, tuy nhiên đến nay các nhà khoa học vẫn chưa có lời giải đáp hoàn toàn thống nhất. Những nguyên nhân khác bao gồm sự thay đổi áp suất không khí, Trái Đất nóng dần lên, hay cả các cơn động đất dưới đáy biển.

Đối phó

Các nhà khoa học đã đề ra ba giải pháp đối phó với hiện tượng này:

* Khai thác tất cả tiềm lực văn minh nhân loại để dự báo thời điểm chính xác xuất hiện, dự báo đường đi và sức công phá.
* Không làm các công việc tiếp tay cho El Nino như phá rừng, thải khí cácbonic vào không khí, vì El Nino càng mạnh mẽ hơn nếu mặt đất thiếu cây xanh hay để xảy ra hiện tượng nhà kính.
* Chuẩn bị những điều kiện tối thiểu để sống chung với El Nino, ví dụ như xây nhà phao tránh lũ (đối với vùng lũ lụt) hay dự trữ nước (đối với vùng khô hạn)...

Lợi ích của El Nino

Không phải El Nino lúc nào cũng gây tai họa cho con người. Cách đây hơn 5000 năm, khi mà hiện tượng này mới được ngư dân Peru phát hiện thì El Nino đồng nghĩa với "tin mừng". Vì nước biển lúc ấy tăng lên đủ ấm để vi sinh vật phát triển. Chúng là thức ăn cho cá biển. Nhờ thế nền đánh bắt cá của các nước ven biển Nam Mỹ phát triển mạnh. Nếu năm nào mà hiện tượng El Nino không làm cho nhiệt độ nước biển tăng lên quá cao thì năm đó mà mùa cá bội thu.
 
Sửa lần cuối:

daibangxanh

Well-Known Member
#4
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
La Nina

La Nina là một hiện tượng trái ngược lại với hiện tượng El Nino. Hiện tượng La Nina thường bắt đầu hình thành từ tháng ba đến tháng sáu hằng năm, và gây ảnh hưởng mạnh nhất vào cuối năm cho tới tháng hai năm sau. La Nina sẽ xảy ra ngay sau khi hiện tượng El Nino kết thúc.


Tên gọi
Trong tiếng Tây Ban Nha, La Nina còn có nghĩa là "bé gái" để biểu thị sự trái ngược lại với hiện tượng El Nino. La Nina còn được gọi với cái tên El Viejo hay Anti-El Nino.

Dấu hiệu

Nhiệt độ nước biển tại khu vực Thái Bình Dương lạnh đi một cách bất thường.

Tác động


Hiện tượng La Nina sẽ gây nhiều bão tố trên Đại Tây Dương nhưng lại làm giảm nguy cơ bão ở Thái Bình Dương. Ở Mỹ, nhiệt độ mùa đông ấm hơn mức thông thường ở vùng Đông Nam và lạnh hơn ở vùng Tây Bắc.


Ông Nguyễn Duy Chinh, Viện phó Viện Khí tượng thủy văn, giải thích: La Nina là hiện tượng biển lạnh đi ở trung tâm Thái Bình Dương và khi đó, mưa sẽ nhiều hơn, ẩm nhiều hơn ở vùng lục địa. Hệ quả là Việt Nam và các nước trên bán đảo Đông Dương sẽ xuất hiện mưa và lũ nhiều hơn bình thường. Theo ông Chinh, La Nina xuất hiện cũng sẽ ảnh hưởng đến cơ chế của bão, nhưng vấn đề này phải có nghiên cứu cụ thể mới có thể kết luận một cách chính xác.
La Nina thường xuất hiện khi nhiệt độ mặt nước biển thấp hơn nhiệt độ chuẩn (khoảng 25 độ C) từ 0,5 độ C trở đi. Nếu nhiệt độ mặt nước biển chỉ thấp hơn nhiệt độ chuẩn trong phạm vi 0 -0,5 độ C thì đó là trạng thái trung gian. Ngược lại, nếu nhiệt độ mặt nước biển cao hơn nhiệt độ chuẩn thì đó là hiện tượng El Nino. Thông thường, sau một chu kỳ El Nino là đến chu kỳ trung gian hoặc La Nina.

Thống kê của các nhà khoa học cho thấy, trong một số trường hợp nhất định, sau một đợt El Nino, nhiệt độ hạ xuống ở trạng thái trung gian nhưng lại xuất hiện tiếp một đợt El Nino chứ không có La Nina. Thông thường, đợt La Nina thường kéo dài từ mùa thu của năm này đến mùa hè năm sau. Trên thực tế, vẫn có những năm Việt Nam không xuất hiện La Nina, thậm chí có năm xuất hiện El Nino hoặc hiện tượng trung gian nhưng vẫn mưa lụt nhiều.
Phó Viện trưởng Khí tượng thủy văn cho biết, không phải cứ La Nina là có có mưa hoặc lụt nghiêm trọng ở Việt Nam, vì hệ thống thời tiết của Việt Nam chịu rất nhiều tác động từ các khu vực lân cận. Những tác động này có thể khiến La Nina yếu đi. Dự báo La Nina xuất hiện gây ra mưa to, lũ lụt chỉ có xác suất đúng khoảng 70%.
 

daibangxanh

Well-Known Member
#5
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Vầng hào quang trên bầu trời

Ánh sáng của mặt trời xuyên qua các đám mây hay ẩn hiện trong làn mưa tạo nên những vầng hào quang lung linh huyền ảo trên bầu trời.

Ảnh: LiveScience, Space
 
#6
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Topic này chủ yếu nói về những thiên tai (natural disasters): núi lửa, động đất, bão tuyết, bão cát, lũ lụt, cháy rừng... nguyên nhân hình thành, hậu quả gây ra cho môi trường tự nhiên và con người và cách đối phó cũng như hạn chế khắc phục.

Viết về những hiện tượng này hay những câu hỏi có liên quan cần gửi cho mọi người cùng xem, các bạn nên post tập trung vào đây.
 
Sửa lần cuối:
#8
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Hòn đảo 'lớn' nhanh như thổi tại Đức

10 năm trước, một hòn đảo gần bờ biển của Đức chưa nhô lên khỏi mặt nước, nhưng ngày nay chiều dài của nó đã lớn hơn 13 km.

Đảo Norderoogsand bắt đầu nhô lên khỏi mặt nước từ 10 năm trước. Ảnh: MSN.

Norderoogsand, tên của hòn đảo hình móc, cách bờ biển của Đức khoảng 25 km và có chiều dài hơn 13 km. Ngày nay hơn 50 loài thực vật và nhiều loài chim đã xuất hiện trên đảo, MSN đưa tin.

Điều đáng ngạc nhiên là 10 năm trước Norderoogsand chưa tồn tại. Tốc độ phát triển của nó khiến các nhà khoa học ngạc nhiên.

“Một hòn đảo hình thành chỉ trong vài năm là hiện tượng rất ấn tượng”, Detlef Hansen, một nhà bảo tồn của công viên quốc gia Wadden Sea gần hòn đảo, nhận định.

Nhiều hòn đảo mọc rồi lại tan biến hoặc phát triển chậm bởi hiện tượng xói mòn do gió gây nên. Tuy nhiên, những đụn cát có chiều cao tới 3 m và cỏ đã ngăn chặn xói mòn trên đảo Norderoogsand. Vị trí gần những đảo khác cũng giúp Norderoogsand tránh được những cơn bão mạnh vào mùa đông. Ngoài ra, bão lớn cũng hiếm khi tràn qua khu vực này trong suốt một thập kỷ qua.

Tuy nhiên, một số nhà khoa học lo ngại rằng nếu một trận bão lớn tấn công Norderoogsand, nó sẽ tan biến nhanh chóng.

Minh Long
 
Top