Ứng dụng Gom Rác GRAC
FACEBOOK GRAC TẶNG ĐỒ VÀ PHÂN LOẠI RÁC TẠI NGUỒN

Sống với bụi chì

#1
An toàn hóa chất | an toàn lao động | Sự cố tràn dầu | Bộ ứng cứu tràn đổ 25L
(Giáo dục và thời đại, số 82, ngày 10/7/2003, tr.10)

* Mỗi ngày từ 25 lò tái chế chì nấu được 10 tấn chì và cũng thả vào không khí hơn 500 kilôgam bụi chì, gấp 4.600 lần so với tiêu chuẩn cho phép;

* 30% người làng bị bệnh đau mắt, bệnh đường hô hấp. 100% số người trực tiếp nấu chì bị nhiễm chì trong máu. 25 đứa trẻ bị viêm não mà di chứng để lại là sự ngớ ngẩn, thọt chân, bại liệt, mù.

Làng Đông Mai (xã Chỉ Đạo, huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên) nhiều năm nay sống trong bụi chì, ngày cũng như đêm. Dân làng lo lắng, các chủ lò chì cũng lo lắng nhưng cần 300 triệu đồng để xây 3 lò hút bụi thì không thể huy động đâu ra tiền. Thế là tình trạng “sống chung với bụi” của người Đông Mai vẫn không được cải thiện.

Ngay từ năm 1978, khi cái nghề tái chế chì của làng hình thành thì tiền cũng thấy ngay mà tác hại cũng thấy ngay. Nói về tác hại, đầu tiên là thể trạng xạm đen, gầy yếu, ho sù sụ, mắt đỏ dọc của những người trực tiếp nấu chì. Kế đến, những nhà hàng xóm xung quanh luôn phải chịu mùi khét lẹt, bụi chì bám đen, đến cả những ao rau muống khi hái về cũng phải rửa đi rửa lại nhiều lần mới gột được bụi chì bám trên lá. Nhưng, do diện tích đất canh tác quá ít (làng Đông Mai có 600 hộ với 2.300 nhân khẩu, bình quân 1,2 sào/1 người), lại thiếu nghề phụ nên người ta đành chấp nhận bụi chì để cố công làm giàu, cái nghề tái chế chì vất vả thật nhưng cũng cho thu nhập khá, thế là các lò nấu chì mỗi năm lại phát triển, lượng phế liệu (chủ yếu là các bình acquy cũ) đổ về làng ngày càng nhiều. Ôtô tứ xứ chở phế liệu có chì về ùn ùn. Quả là bên ngoài cái cảnh làm ăn tấp nập thi hậu hoạ bên trong cũng khó có thể ngờ.

Người ta đã tính ra rằng hàm lượng chì thải ra ở làng Đông Mai (không khí, ao hồ, nguồn nước ngầm) là quá lớn, vượt trên giới hạn cho phép rất nhiều lần. Có thể tính đến một vài chỉ số sau:

- Lượng chì thải trong nguồn nước 0,77mg/l, vượt tiêu chuẩn cho phép 15 lần;

- Lượng chì ở ao đãi chì và đổ xỉ hàm lượng 3,278 mg/l, vượt quá tiêu chuẩn cho phép 65 lần;

- Bụi chì trong không khí 26,332 mg/m3 đến 46,414 mg/m3 gấp 4.600 lần so với tiêu chuẩn cho phép.

Những con số này khiến người ta rùng mình, nhất là khi ai cũng hiểu chì là một chất rất độc cho cơ thể, làm sức khoẻ con người bị tiêu hao nhanh chóng, nảy sinh nhiều tật bệnh và dẫn đến cả khả năng vô sinh. Ở Đông Mai, ngành y tế đã thống kê được một số bệnh điển hình tương đối phố biến trong cộng đồng. Đó là các bệnh về mắt, đường ruột, đường hô hấp, nhiễm độc chì trong máu, dạ dày. Những người bị nhiễm độc chì sau khi xét nghiệm cho kết quả đáng kinh hoàng như sau: hàm lượng chì trong nước tiểu 0,25 đến 0,56 mg/l, hàm lượng chì trong máu 135 mg/l, vượt 1,5 lần cho phép. Cũng cần lưu ý rằng nhiễm độc máu là một căn bệnh cực kì nguy hiểm, chữa trị rất tốn kém và cũng không thể khỏi hẳn.

Trước sự bung ra mạnh mẽ của các lò tái chế chì và tình trạng ngột ngạt do bụi chì đã đến mức không thể chịu được, các lò chì đã chuyển sang sản xuất vào ban đêm. Ở Đông Mai, đêm về nhà nhà đóng cửa mặc cho bụi chì lơ lửng trong không gian. Đó chỉ là giải pháp tình thế nhưng dẫu sao cũng còn hơn là cả ngày hít bụi chì.

Vấn đề là làng Đông Mai chưa dễ bỏ nghề tái chế chì – cái nghề đã giúp không dưới 600 người có việc làm và thu nhập tốt tuy rằng nó cũng đem đến bao hậu hoạ và sự khó chịu thường trực, nhưng việc cải tạo môi trường cũng lại là việc không thể không làm trong khi còn chưa quá muộn. Các cơ quan chức năng sau khi nghiên cứu đã cho rằng làng cần xây 3 lò hút bụi chì, tổng số tiền là 300 triệu đồng và làng phải bỏ ra. Tất nhiên, những hộ làm chì không chấp nhận và dân làng lại càng không thể quyên góp một số tiền quá lớn như thế. Nhiều người chợ đợi giải pháp “Nhà nước và nhân dân cùng làm” nhưng cho đến nay không có một dấu hiệu nào các lò hút bụi chì sẽ hiện ra theo hướng ấy. Có lẽ vấn đề đáng quan tâm nhất của làng Đông Mai cũng như của cả xã Chỉ Đạo là bố trí đất gom các lò nấu chì lại thành một khu cách xa dân và thiết kế một hệ thống hút khói bụi cũng như khử chất thải, xỉ trước khi trả chúng về với thiên nhiên. Các lò tái chế vẫn ở cùng thôn xóm thì việc sống chung với bụi một cách mệt mỏi là không thể tránh khỏi mà như thế hậu quả sẽ là rất lâu dài.
 
Top