Ứng dụng Gom Rác GRAC

Stories of trees

Sea

Member
#1
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Những loài thảo mộc ăn thịt côn trùng

Trên thế giới có ít nhất ba giống cây ăn thịt sâu bọ, mỗi giống lại có những đặc trưng hình thành những cái bẫy khác nhau để săn bắt hạ thịt con mồi làm thức ăn.

Thực vật sống ở những vùng đất khô cằn, đất bùn không còn màu mỡ do mưa dầm nên cần phải hấp thu nhiều chất khoáng (nitrate) để cây được tăng trưởng. Các loài cây ăn thịt bắt sâu bọ, côn trùng ép để hút nước cốt có chứa nhiều chất nitrate.

Theo phương pháp bắt côn trùng thì họ Droseraceae đứng riêng, các loài cây gọng vó bắt côn trùng bằng các giọt nhỏ chất keo dính và trong họ này thì cây bắt ruồi Vệ Nữ (Dionaea muscipula) bắt côn trùng trong lá bằng các răng cài vào nhau. Hai họ còn lại là các loài cây nắp ấm, chúng giết chết con mồi bằng cách dìm cho chúng chết trong dung dịch nước (chứa các enzym tiêu hóa hay vi khuẩn) bên trong ấm của chúng.
 

Sea

Member
#2
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Phần một: cây nắp bình.

Giống cây ăn thịt nổi tiếng nhất phải kể đến giống cây có tên là cây “nắp bình” mọc trên đảo Borneo (nước Indonesia) và ở nhiều vùng châu Á nhiệt đới khác.

Cây “nắp bình” này tiết ra một thứ mật thơm, ngọt để hấp dẫn, quyến rũ sâu bọ và côn trùng tới. Để thêm sức quyến rũ đối với các nạn nhân, ngoài thứ mật thơm ngọt, loài cây này còn dùng tới màu sắc: cái lá có dạng như chiếc bình màu đỏ. Phía bên ngoài có những sợi lông móc ngược về phía sau thu hút nhiều sâu bọ rơi vào trong cái túi và mắc cạn trong đó.



Sâu bọ, côn trùng tới tham quan và sau đó hút mật. Khi con mồi đã bò vào trong những cái bình đó tức là đã chui đầu vào cái bẫy chết người của cây “nắp bình”. Phía bên trong của bình rất trơn, đến nỗi một khi đã đặt chân vào là tuột ngay xuống bên dưới không thể nào dừng lại được. Dưới đáy cái bình có một chất lỏng đặc biệt chờ sẵn. Khi sâu bọ hay côn trùng rơi vào chất lỏng này thì ngay lập tức, chất lỏng này tác động và chế biến chúng thành thực phẩm nuôi cây.

Cây nắp bình hay còn gọi là cây nắp ấm có nhiều màu sắc khác nhau nhưng thường là có hai mày: xanh lá và màu hồng tía.
 

Sea

Member
#3
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Phần hai: cây sương mai (họ Droseraceae).

Cây sương mai là một thứ cây ăn thịt khác với cách thức bắt mồi cũng rất khác. Nó thuộc họ những cây gọng vó, có khả năng tiết ra thứ dung dịch keo để giữ con mồi dính chặt. Mặt trên của mỗi cái lá của nó có phủ một lớp tơ tiết ra một thứ chất lỏng dính như keo để bẫy côn trùng. Chất lỏng ấy trông giống như hạt sương mai, bởi vậy loài thực vật này mới có tên gọi là cây sương mai.



Một khi mà có con sâu bọ hay côn trùng nào vô tình lỡ chạm phải mấy sợi tơ trên lá của nó thì gần như không còn cách nào để chạy thoát. Những giọt mật ngọt và dính như keo màu tím có thể bẫy được một con sâu lớn hay một con chuồn chuồn que. Vừa chạm phải thì lập tức các sợi tơ ấy sẽ quấn chặt lấy con mồi như một cái kén. Rồi chất lỏng trên lá sẽ chế biến côn trùng thành lương thực cho cây. Vừa chế biến vừa tiêu thụ nên một cái lá phải mất hai ngày mới giải quyết xong con mồi. Đến lúc đó, mấy sợi tơ lại mở ra để đón những con côn trùng khác.
 

Sea

Member
#4
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Phần ba: cây bẫy ruồi (Dionaea muscipula).

Ở một vài nơi trong các bang Bắc và Nam Carolina (Hoa Kỳ) có loại cây gọi là “bẫy ruồi của Vệ Nữ” hay tên thường gọi là cây bắt ruồi. Loại cây này mới đúng là cây ăn thịt dữ dằn nhất trong số các loài thảo mộc ăn thịt. Mỗi cái lá của nó lúc nào cũng như hai cái hàm mở rộng và háu đói. Mỗi bên mặt lá cây bắt ruồi có ba lông gai để bẫy.



Chạm sơ qua gai không có phản ứng gì, những hạt nước mưa cũng không có tác động đến lá cây. Nếu có va chạm từ hai sợi gai cùng lúc, có khi va chạm liên tục trên cùng một sợi gai thì lá sẽ khép chặt lại trong vòng ba giây. Khi một chú ruồi chạm phải sợi lông mọc ven mép của nó, thế là chiếc hàm khép chặt lại, con ruồi đã nằm gọn trong lớp gai bọc. Con ruồi bị ép chặt bao nhiêu nước cốt càng thấm nhiều qua lá. Tiêu hoá xong chú ruồi, cái nắp ấy lại mở ra chờ con mồi mới trong vòng ba hoặc bốn ngày.
 

Sea

Member
#6
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Thật sự là không có gì... nhưng cám ơn vì bạn đã đánh giá cao những hình ảnh ấy. Có thể một số hình do trục trặc vì chép link trực tiếp nên không hiện ra được mà Sea thì quá bận nên vẫn chưa up hình lên filexoom nhằm có link ổn định cho các bạn xem và down.

Do đó nên nếu thực sự bạn thích và muốn xem thêm những hình khác thì cứ PM cho Sea. (Tôi có lưu giữ khá nhiều hình nhưng do không muốn làm chậm việc load hình nên không đưa lên nhiều, chỉ đưa một vài hình tiêu biểu nhất. Nếu được tôi sẽ thu xếp gửi cho bạn sớm.)
 

Sea

Member
#8
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Truyền thuyết về cây tầm gửi

Ở Châu Âu và Mỹ, vào mùa Giáng Sinh, người ta thường treo lủng lẳng một cây tầm gửi trước cổng hay trước cửa ra vào nhà. Có một tục lệ thú vị đã có từ thời rất xa xưa liên quan đến loài cây này. Khi người La Mã cổ chinh phục nước Anh và xứ Gaul (nước Pháp ngày nay) thì người dân bản địa lúc đó là người Celtic đang sống tại các vùng đất này. Những người celtic này được tổ chức chặt chẽ dưới sự lãnh đạo của các giáo sĩ gọi là Druids. Những giáo sĩ này dạy rằng linh hồn bất tử. Họ đặt ra nhiều nghi lễ để thờ cúng cây cối và cho rằng bất cứ thứ gì mọc ra từ cây cối đều là những tặng vật quý giá mà Trời đã ban cho. Trong số các tặng vật ấy có cây tầm gửi. Họ dùng con dao bằng vàng cắt cây tầm gửi treo trước cửa nhà để trừ tà ma. Theo họ chỉ có hạnh phúc mới đi xuyên qua được cành tầm gửi đó vào trong nhà. Đó có lẽ là khởi đầu của tục lệ thú vị đã được đề cập đến ở trên. Không phải chỉ người Anh hay người Pháp, mà cả người Bắc Âu (Scandinavian bao gồm Na Uy, Thuỵ điển, Đan Mạch) cũng tin cây tầm gửi là cây sinh phúc. Vào những ngày lễ lạt trong mùa đông, họ đi đốn tầm gửi và treo khắp các lối ra vào trong nhà để chặn không cho ma quỷ đột nhập vào.

 

Sea

Member
#9
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Tuy nhiên còn có một lý do khác khiến cho cây tầm gửi được coi là cây thần: đó là vì rễ của nó không bám đất. Cây tầm gửi mọc trên một cây khác. Hạt tầm gửi nảy mầm thành mầm trên một cây khác bằng cách đâm thủng vỏ cây đó, xuyên đến thân gỗ và hút các chất bổ dưỡng của cây kia để nuôi thân. Đây chính là một dạng thực vật sống ký sinh. Và cứ thế cây tầm gửi từ từ lớn lớn lên trên thân cây kia. Bởi thế ta thấy rễ cây tầm gửi không cần phải bám xuống đất để hút nước, chất dinh dưỡng như những loài cây thông thường khác. Đơn giản vì thức ăn đã được cây chủ kia làm sẵn cho nó rồi. Nhiều khi cây tầm gửi đã hút hết chất bổ dưỡng của cây chủ và trở nên xanh tốt trong khi cây kia, do không còn đủ chất dinh dưỡng nên trở nên héo mòn dần rồi chết.



Họ Tầm gửi hay họ Tằm gửi hoặc họ Chùm gửi (danh pháp khoa học: Loranthaceae) là một họ thực vật có hoa, được các nhà phân loại học công nhận rộng khắp. Nó chứa khoảng 68-77 chi và 950-1.000 loài cây thân gỗ, phần nhiều trong số đó là các cây bán ký sinh. Ngoại trừ ba loài thì tất cả còn lại đều có cách mọc và phát triển trên các cây khác, mặc dù chúng cũng có lá xanh để có thể tự quang hợp. Ba loài sinh sống trên mặt đất là Nuytsia floribunda – cây giáng sinh của Australia, Atkinsonia ligustrina – một loài cây bụi rất hiếm của dãy núi Blue tại Australia và một loài ở Trung và Nam Mỹ là Gaiadendron punctatum.

Ban đầu họ này chứa toàn bộ các loài được gọi chung là tầm gửi, nhưng các loài tầm gửi điển hình của châu Âu và Bắc Mỹ (các chi Viscum và Phoradendron) thuộc về họ Viscaceae đôi khi được đặt trong họ Đàn hương (Santalaceae).

Ở miền nam và miền tây Hoa Kỳ, tầm gửi thường sống bám vào cây sồi và nhiều loại cây khác. Những loại cây có quả mọng rất được chim chóc ưa thích. Chim ăn những trái này và hạt của cây dính vào mỏ chim. Để gỡ những hạt này ra, chim thường quệt mỏ của mình vào vỏ của các cây khác. Thế là hạt nảy mầm thành những cây tầm gửi mới, bắt đầu cuộc sống ký sinh của mình.
 
#10
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Những số đo kỷ lục về các loài hoa

Thế giới sinh vật có những loài hoa khổng lồ cao tới 9 -10 m nhưng cũng có những loài hoa mà cả cụm hoa, kích thước chỉ có... 1 mm!

Khi những nhà thám hiểm vượt qua những khu rừng nguyên sinh của Sumatra vào thế kỷ 19, họ đã rất ngạc nhiên khi thấy những bông hoa lớn như những bánh xe nằm nổi bật trên mặt đất. Loài hoa này có những cánh hoa mọng nước với sắc đỏ rực rỡ và những chấm vàng nâu rất tinh tế...

Hoa Rafflesia arnoldi - bông hoa độc nhất vô nhị
...Đó là Hoa Rafflesia arnoldi. Nằm trên đài hoa là những bộ phận sinh sản của chúng. Còn ở dưới đài hoa là vô số phấn hoa, nếu lấy chúng ra thì có thể đổ đầy vào một chiếc bình nhỏ. Và, thật ngược đời, đối lập với vẻ đẹp quyến rũ của nó lại là…một thứ hương hoa hôi thối như mùi xác chết! Nhưng chính mùi hôi thối này và màu sắc của nó là những tác nhân hấp dẫn côn trùng đến phục vụ cho quá trình thụ phấn của chúng. Loài hoa này có tên gọi là Rafflesia arnoldi.

Đây là loài hoa lớn nhất và độc đáo nhất thế giới: có đường kính lên tới 1,5m, có chu vi khoảng 3-4m và nặng tới 10-12 kg. Chúng sống trong các khu rừng nhiệt đới ở Sumatra và Borneo thuộc khu vực Đông Nam Á. Thật lạ đời là Rafflesia có hoa to đến là thế nhưng nó lại không có thân, rễ và lá! Nó sống ký sinh trên một loài cây nho (Tetrastigma). Với những đặc điểm như thế cho nên nhìn bề ngoài thật khó có thể nhận ra nó thuộc loài thực vật nào cho đến khi một phân tích DNA gần đây đã đưa ra một kết quả thật đáng ngạc nhiên: nó thuộc họ cây đại kích (Euphorbiaceae), một họ cây có những bông hoa nhỏ xíu! Những cây phổ biến nhất thuộc họ này là cây cao su, cây sắn và cây đại kích.


Hoa Rafflesia arnoldi (Ảnh: greenpeace)

Hoa cọ Talipot - cụm hoa có phân nhánh lớn nhất thế giới

Cụm hoa có phân nhánh lớn nhất thế giới thuộc về loài cây cọ Talipot (Corypha umbraculifera) có nguồn gốc ở miền nam Ấn Độ và Ceylon (Sri Lanca ngày nay).

Loài cây cọ khổng lồ này cao tới 25m, thân cây có đường kính 1,3m, những chiếc lá như những bàn tay xoè ra có đường kính lên tới 5m và chiếc cuống lá dài 4m. Nó có một cụm hoa lớn nhất trong tất cả các loại cây. Cụm hoa này dài tới 6-8m gồm có khoảng vài triệu bông hoa nhỏ mọc trên các nhánh hoa nằm ở trên đỉnh thân cây. Cây cọ Talipot chỉ nở hoa một lần khi nó khoảng 30 đến 80 năm tuổi.

Cụm hoa Puya raymondi - loài hoa họ dứa lớn nhất thế giới

Một cụm hoa khổng lồ khác phải kể đến là loài Puya raymondi, thuộc họ Bromeliaceae (những loại thực vật có cùng họ với cây dứa). Đây cũng là loài cây lớn nhất trong họ dứa: riêng thân cây cao 3 m còn hoa của nó cao tới 9-10m. Nó chỉ sống trong vùng núi Andes thuộc Peru và Bolivia ở độ cao 3200-4800 m và có thể sống thọ 100 năm nhưng chỉ nở hoa 1 lần trong đời. Khi đó một cây Puya raymondi có tới khoảng 20.000 bông hoa và cho ra khoảng 10 triệu hạt.



Wolffia arrhiza - loài hoa nhỏ nhất thế giới
Đối lập với những loài hoa trên, những bông hoa bé nhất thế giới thuộc về loài cây thuỷ sinh có tên gọi là Wolffia arrhiza. Chúng là những thân cuống nổi tự do trên mặt nước có màu xanh hoặc xanh vàng và không có rễ, dài 1-5mm. Thỉnh thoảng nó nở những cụm hoa nhỏ gồm 1 hoa cái và hai hoa đực. Cả cụm hoa có kích thước lớn nhất cũng chỉ 1mm!



Cây chân bê khổng lồ - trông như hoa mà không hẳn là hoa!

Trong rừng Sumatra còn có loài cây chân bê khổng lồ (Amorphophalus titaum). Nó cao 3m, có họ hàng với cây khoai sọ và các loại cây chân bê khác. Loại cây hoa này mọc lên từ một thân củ nặng 100kg vùi trong lòng đất.

Cây chân bê khổng lồ này chỉ nở hoa trong 2-3 ngày và chỉ nở 3-4 lần trong suốt 40 năm tồn tại. Cái trông giống như những cánh hoa khổng lồ kết nối với nhau lại chính là một cái lá bắc (một chiếc lá chắn) có màu tía. Nó có đường kính dài 1,2m và chiều cao 1,3m. Nằm ở chính giữa nó chính là một cái cuống hoa lớn mang trên mình một cụm hoa nhỏ không phân nhánh, gồm có hoa đực và hoa cái. Những bông hoa ấy cũng có mùi thịt thối và cũng chính cái mùi hôi thối này đã hấp dẫn ruồi nhặng và những con bọ cánh cứng đến giúp chúng thực hiện quá trình thụ phấn.



Theo Softpedia News, Peru Guide, VietNamNet
 

daibangxanh

Well-Known Member
#12
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
Xương rồng

Xương rồng tuy không nổi bật như hoa hồng, không tỏa ra những hương thơm nồng nàn như hoa huệ, hay tinh khiết như một đóa sen mộc giữa bùn lầy. Ngược lại, trông nó lúc nào cũng xấu xí với những cái gai nhọn sắc và một thân hình thô kệch. Nhưng núp trong cái dáng vẻ xấu xí đó; là một sức sống mãnh liệt mà không có một loại cây hoa nào có thể so sánh được.
khoahoc.com.vn
 
#13
Bộ ứng cứu tràn đổ hóa chất và môi trường
cỏ vetiver

Làm kè bờ sông bằng cỏ

TS Trần Tấn Văn - phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoáng sản và tài nguyên mỏ địa chất, Bộ Tài nguyên - môi trường, điều phối viên mạng lưới vetiver VN - cho rằng ở ĐBSCL không thể áp dụng các giải pháp đổ bêtông tốn tiền tỉ để bảo vệ các bờ sông hay khu dân cư.

Ông dẫn chứng chỉ với 1km kè ở thị trấn Tân Châu (An Giang) đã mất 100 tỉ đồng của Nhà nước. Thế nhưng kè chỗ này thì chỗ khác lại có nguy cơ sạt sập. Tại chỗ làm kè vẫn xảy ra tình trạng xói lở từ bên trong, các khối bêtông đã làm thay đổi dòng chảy và gây sạt lở bên kia bờ sông.

TS Văn khẳng định loại cỏ vetiver có thể giải phóng được năng lượng từ dòng xoáy của nước lũ tạo thành dải bờ kè thiên nhiên bảo vệ các công trình cơ sở hạ tầng rất hiệu quả và rẻ.

Hiệu quả từ cỏ vetiver đã được ông Trần Văn Mì, trưởng Phòng NN&PTNT huyện Tri Tôn (An Giang), chứng minh bằng những con số khá thuyết phục. Ông nói: “Hằng năm tỉnh mất trên 3.750.000m3 đất do sạt lở, ước thiệt hại trên 16 tỉ đồng. Kết quả trồng cỏ vetiver để chắn sóng, chống lũ, lún, sạt lở ở các vùng đầu nguồn lũ đã phát huy tác dụng”.

Qua hai mùa lũ 2004-2005, những nơi trồng cỏ vetiver ở khu vực phía đông của công trình kênh Bảy Xã (An Phú, Tân Châu) vẫn chưa bị thiệt hại do sạt lở. Hiện ở An Giang đã có sáu huyện thị trồng được tổng chiều dài trên 60km, với 1,7 triệu bụi cỏ vetiver.

Trồng cỏ vetiver ở các khu vực cụm tuyến dân cư, dốc núi, khu vực đất phèn, hạn để chống xói lở, giữ nước và giảm chi phí nạo vét hằng năm rất hiệu quả. An Giang đang phấn đấu đến năm 2010 sẽ trồng khoảng 5,8 triệu bụi cỏ vetiver phòng hộ, tương đương 3,088ha.


Và “giải độc” cũng bằng cỏ

TS Lê Việt Dũng (ĐH Cần Thơ) nói: “Chúng tôi đang đề nghị Nhà nước cho triển khai trồng cỏ vetiver tại các địa điểm trọng điểm có nguy cơ ô nhiễm nặng ở ĐBSCL. Qua khảo nghiệm thực tiễn cho thấy việc dùng loại cỏ này để giảm thiểu ô nhiễm môi trường là rất có triển vọng”.

TS Dũng giải thích chất độc da cam lẫn trong đất cát khi mưa xuống sẽ lan tỏa không kiểm soát được. Nếu trồng cỏ vetiver tạo thành hàng rào khép kín với bộ rễ sâu 1-4m có thể ngăn rửa trôi, chống lây lan phát tán chất độc.

Bộ rễ của cỏ vetiver có tính năng hút được nhiều nước trong đất và có thể hút cả chất dioxin, giữ lại trong bộ rễ. Ở VN, khu vực có nhiều chất độc da cam dioxin như vùng A Lưới (Huế) đang được mạng lưới vetiver quốc tế tài trợ chương trình “Nâng cao chất lượng nước tại VN” bằng việc trồng cỏ vetiver.

TS Trần Tấn Văn còn đưa ra dẫn chứng vấn đề ô nhiễm, ông nói: “Không riêng gì ở sông Hậu mà một số nơi trên cả nước sông rạch đang bị ô nhiễm chất thải từ nhà máy, xí nghiệp, khu dân cư. Nếu không có biện pháp xử lý, ít nhất là biện pháp sinh học, chắc chắn sông Tô Lịch (Hà Nội), sông Ngũ (Bắc Ninh)... sẽ ô nhiễm trầm trọng”.

TS Văn giải thích: “Bộ rễ của cỏ vetiver có đặc tính hút chất hữu cơ và vô cơ rất cao. Khả năng chịu đựng và cải thiện môi trường của loại cỏ này ở vùng ô nhiễm, khắc nghiệt cũng cao hơn gấp nhiều lần so với các loại thực vật khác.

Trung Quốc đã dùng cỏ vetiver để hút chất thải thấm ra từ các bãi rác lớn. Úc dùng cỏ vetiver để xử lý chất thải từ các lò mổ gia súc, nhà máy nhuộm tẩy và xử lý thuốc bảo vệ thực vật. Ở VN, ngoài việc trồng cỏ bảo vệ đê bao, kênh mương, chúng tôi đang trồng thử nghiệm cỏ vetiver để xử lý nước thải tại Nhà máy chế biến thủy sản Cafatex Cần Thơ”.
 

Chủ đề mới

Top